Η ανάκτηση του ελέγχου τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας από τους Δημοκρατικούς στις ενδιάμεσες εκλογές αλλάζει τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον, χωρίς όμως να σημαίνει επιστροφή σε μια περίοδο επιθετικής ομοσπονδιακής κλιματικής πολιτικής. Μετά από δύο χρόνια κατά τα οποία η κυβέρνηση Trump αποχώρησε εκ νέου από τη Συμφωνία του Παρισιού, ανέτρεψε το λεγόμενο endangerment finding και άνοιξε δημόσιες εκτάσεις σε περισσότερες δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι Δημοκρατικοί αποκτούν πλέον μεγαλύτερη δυνατότητα να επηρεάζουν την ενεργειακή και κλιματική ατζέντα.
,
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι μπορούν να ανατρέψουν άμεσα την πολιτική της κυβέρνησης. «Θα δούμε φιλόδοξη κλιματική δράση; Η απάντηση είναι όχι», λέει στο TIME ο Ken Gillingham, καθηγητής περιβαλλοντικών και ενεργειακών οικονομικών στο Yale School of the Environment. Ο λόγος είναι ότι ο Λευκός Οίκος παραμένει υπό τον έλεγχο του Trump, ο οποίος διαθέτει τη δυνατότητα να ασκήσει βέτο στη νομοθεσία που εγκρίνει το Κογκρέσο. Ο Geoffrey Henderson, επίκουρος καθηγητής περιβαλλοντικής πολιτικής και σχεδιασμού στο University of Michigan, εκτιμά πάντως ότι το αποτέλεσμα δίνει στους Δημοκρατικούς «ισχυρότερο χαρτί» στις διαπραγματεύσεις.
Στο επίκεντρο τα δισεκατομμύρια της κλιματικής χρηματοδότησης
Μία από τις πρώτες προτεραιότητες θα μπορούσε να είναι η προσπάθεια αποδέσμευσης κλιματικών κονδυλίων τα οποία, σύμφωνα με το TIME, η κυβέρνηση Trump έχει παρακρατήσει. Η Chellie Pingree, Δημοκρατική από το Maine που επανεξελέγη και συμμετέχει στην Επιτροπή Πιστώσεων της Βουλής, έχει δηλώσει ότι σχεδιάζει να πιέσει την κυβέρνηση να προχωρήσει στην εκταμίευση χρημάτων που έχουν εγκριθεί για κλιματικούς σκοπούς.
Ο έλεγχος των επιτροπών και των πιστώσεων δίνει στο νέο Κογκρέσο μεγαλύτερη δυνατότητα άσκησης πίεσης, ακόμη και εάν η εκτελεστική εξουσία εξακολουθεί να ελέγχει την εφαρμογή πολλών πολιτικών.
Νέα μάχη για τις ενεργειακές άδειες
Ένα δεύτερο μέτωπο είναι η μεταρρύθμιση της διαδικασίας αδειοδότησης ενεργειακών έργων. Το σχετικό νομοσχέδιο είχε πιθανότητες να εγκριθεί ακόμη και πριν από τις εκλογές, αλλά, σύμφωνα με τον Henderson, περιλάμβανε παραχωρήσεις που θα αποδυνάμωναν βασικές περιβαλλοντικές διατάξεις, μεταξύ άλλων τον National Environmental Policy Act.
Με τον νέο συσχετισμό δυνάμεων, οι Δημοκρατικοί μπορούν πλέον να απαιτήσουν διαφορετικούς όρους. Η μεταρρύθμιση των αδειοδοτήσεων αποτελεί κρίσιμο ζήτημα και για την ανάπτυξη των καθαρών τεχνολογιών, καθώς οι καθυστερήσεις επηρεάζουν νέα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, έργα αποθήκευσης και εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών.
Στήριξη στην εγχώρια παραγωγή μπαταριών
Περισσότερη διακομματική συναίνεση μπορεί να υπάρξει στην ενίσχυση της αμερικανικής παραγωγής μπαταριών. Ο Gillingham εκτιμά ότι υπάρχει πολιτική διάθεση για την επιστροφή στις ΗΠΑ μεγαλύτερου μέρους της εφοδιαστικής αλυσίδας που σχετίζεται με τα ηλεκτρικά οχήματα. Η εγχώρια παραγωγή μπαταριών μπορεί να συνδεθεί τόσο με την κλιματική πολιτική όσο και με τη βιομηχανική στρατηγική, την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση της εξάρτησης από ξένες αλυσίδες εφοδιασμού. Ακριβώς αυτή η σύνδεση μεταξύ οικονομικής πολιτικής, θέσεων εργασίας και καθαρής ενέργειας μπορεί, σύμφωνα με τους ειδικούς, να δημιουργήσει μεγαλύτερο περιθώριο πολιτικής συναίνεσης.
Πιθανή στροφή στο «all of the above»
Ο Gillingham θεωρεί πιθανότερο ένα μοντέλο ενεργειακής πολιτικής τύπου «all of the above» παρά μια επιθετική αποκλειστικά κλιματική ατζέντα. Μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσε να συνδυάζει την ανάπτυξη καθαρής ενέργειας με παραχωρήσεις προς το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Kατά την εκτίμησή του, αρκετά μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας των Δημοκρατικών μπορεί να υποστηρίζουν γενικά την κλιματική δράση, χωρίς όμως να θεωρούν ότι διαθέτουν την πολιτική στήριξη που απαιτείται για πολύ πιο φιλόδοξες πολιτικές. Αντίθετα, πολιτικές που συνδέουν περισσότερη παραγωγή ενέργειας, χαμηλότερο κόστος και ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών μπορούν να έχουν μεγαλύτερη πολιτική απήχηση.
Οι πολιτείες μπορεί να κινηθούν ταχύτερα
Οι αλλαγές σε πολιτειακό επίπεδο ενδέχεται να αποδειχθούν ακόμη σημαντικότερες. Οι Δημοκρατικοί απέκτησαν πλήρη έλεγχο εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας σε πολιτείες όπως το Michigan, το Wisconsin, η Minnesota και η Pennsylvania, ενώ κατέγραψαν ευρύτερα σημαντικά κέρδη σε πολιτειακές εκλογές.
Στην Pennsylvania, για παράδειγμα, η νέα πολιτική ισορροπία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για νομοθεσία που θα αφορά τη ρύθμιση των data centers, την ανάπτυξη κοινοτικών φωτοβολταϊκών και την υποχρέωση των εταιρειών κοινής ωφέλειας να αποθηκεύουν πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια.
Οι πολιτείες έχουν σημαντικές αρμοδιότητες σε τομείς όπως οι ηλεκτρικές αγορές, τα κτίρια, οι υποδομές, η χωροθέτηση ενεργειακών έργων και τα κίνητρα για data centers.
Η ενεργειακή προσιτότητα στο κέντρο
Ένα από τα βασικά πολιτικά μηνύματα των εκλογών ήταν η σημασία του κόστους ζωής και της ενέργειας. Η Bethany Patten, εκτελεστική διευθύντρια του MIT Climate Policy Center, θεωρεί ότι το αποτέλεσμα δημιουργεί περισσότερο πολιτικό χώρο ώστε το κλίμα να επιστρέψει στη συζήτηση για την ενέργεια — κυρίως όταν οι προτάσεις μπορούν να συνδυάζουν οικονομικά οφέλη με μείωση εκπομπών. Στο επίκεντρο βρίσκονται ζητήματα όπως η προσιτή ηλεκτρική ενέργεια, οι υποδομές δικτύου και οι επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια. Το TIME σημειώνει ότι η ενεργειακή προσιτότητα αποτέλεσε σημαντικό θέμα των εκλογών, κάτι που μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο θα επικοινωνείται η κλιματική πολιτική τα επόμενα χρόνια.
Από το «climate hushing» σε πιο ανοικτή συζήτηση
Το αποτέλεσμα μπορεί επίσης να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιοι οι πολιτικοί μιλούν για την κλιματική αλλαγή. Κατά τον Henderson, οι νίκες υποψηφίων όπως η Kathy Castor στη Florida και η Marcy Kaptur στο Ohio δείχνουν ότι η ανοικτή υποστήριξη της κλιματικής δράσης δεν είναι απαραίτητα ασύμβατη με τη νίκη ακόμη και σε δύσκολες εκλογικές περιφέρειες.
Οι συγκεκριμένες υποψήφιες, σύμφωνα με το TIME, δεν ακολούθησαν την πρακτική του λεγόμενου «climate hushing», δηλαδή την αποφυγή συστηματικής αναφοράς στην κλιματική αλλαγή για πολιτικούς λόγους. Ο Henderson θεωρεί ότι το αποτέλεσμα μπορεί να δώσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση σε υποψηφίους που επιθυμούν να μιλούν περισσότερο για το κλίμα.
Περισσότερα περιθώρια, αλλά όχι πλήρης ανατροπή
Οι ειδικοί που επικαλείται το TIME συγκλίνουν στην εκτίμηση ότι οι ενδιάμεσες εκλογές δεν ανοίγουν τον δρόμο για δραστική ανατροπή της ομοσπονδιακής κλιματικής πολιτικής. Ο πρόεδρος διατηρεί την εξουσία του βέτο και μεγάλο μέρος της ρυθμιστικής πολιτικής παραμένει στην αρμοδιότητα της εκτελεστικής εξουσίας.
Ο νέος συσχετισμός, όμως, μπορεί να περιορίσει περαιτέρω ανατροπές, να επαναφέρει χρηματοδότηση, να αλλάξει τους όρους κρίσιμων ενεργειακών νομοσχεδίων και να δώσει πολύ μεγαλύτερη ελευθερία δράσης σε πολιτείες που επιδιώκουν πολιτικές για δίκτυα, αποθήκευση, καθαρή ενέργεια και data centers.
Πηγή: TIME,
