Το Ανώτατο Δικαστήριο της Νορβηγίας έκρινε ότι η κυβέρνηση όφειλε να συνυπολογίσει τις εκπομπές από την καύση του εξαγόμενου πετρελαίου και φυσικού αερίου όταν ενέκρινε τρία νέα κοιτάσματα. Η απόφαση δικαιώνει περιβαλλοντικές οργανώσεις και αναμένεται να επηρεάσει την αξιολόγηση μελλοντικών έργων, χωρίς ωστόσο να διακόπτει την υφιστάμενη παραγωγή.
.
Δικαστική ήττα σε μια υπόθεση με ευρύτερες προεκτάσεις για την πετρελαϊκή της πολιτική υπέστη η Νορβηγία, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ελαττωματική τη βάση πάνω στην οποία εγκρίθηκαν τα κοιτάσματα Breidablikk, Tyrving και Yggdrasil. Σύμφωνα με τους Financial Times, το δικαστήριο αποφάνθηκε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου ότι η κυβέρνηση έπρεπε να εξετάσει όχι μόνο τις εκπομπές από την παραγωγή εντός της χώρας, αλλά και εκείνες που προκαλούνται όταν τα καύσιμα καταναλώνονται στο εξωτερικό.
Η απόφαση ελήφθη με οριακή πλειοψηφία έξι έναντι πέντε, σε σύνθεση 11 δικαστών αντί των συνήθων πέντε. Ο υπουργός Ενέργειας Τέργε Όσλαντ δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα διορθώσει το σφάλμα στις άδειες που έχουν χορηγηθεί.
Η παραγωγή συνεχίζεται
Παρά τη δικαίωση των περιβαλλοντικών οργανώσεων, η απόφαση δεν συνεπάγεται παύση της παραγωγής. Δύο από τα τρία κοιτάσματα λειτουργούν ήδη, ενώ το τρίτο αναμένεται να ξεκινήσει την παραγωγή το 2027. Το δικαστήριο διευκρίνισε ότι οι εταιρείες Aker BP και Equinor, οι οποίες εκμεταλλεύονται τα κοιτάσματα, δεν επηρεάζονται από την απόφαση, καθώς δεν ήταν διάδικοι στην υπόθεση.
Η κυβέρνηση αναφέρει επίσης ότι έχει ήδη αλλάξει την πρακτική της, εντάσσοντας τις εκπομπές από την καύση του εξαγόμενου πετρελαίου και φυσικού αερίου στην αξιολόγηση των επιπτώσεων νέων έργων. Ωστόσο, οι οργανώσεις που προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη υποστηρίζουν ότι η απόφαση επιβάλλει επανεξέταση όχι μόνο των συγκεκριμένων τριών κοιτασμάτων, αλλά και άλλων που εγκρίθηκαν πρόσφατα.
Πίεση για αλλαγή στην πετρελαϊκή πολιτική
Η επικεφαλής της Greenpeace Νορβηγίας, Χάλντις Τγιελντφλάατ Χέλε, χαρακτήρισε την απόφαση ιστορική, υποστηρίζοντας ότι αλλάζει μόνιμα τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές πρέπει να αντιμετωπίζουν τις κλιματικές επιπτώσεις νέων πετρελαϊκών έργων. Η Greenpeace ήταν μία από τις οργανώσεις που άσκησαν την προσφυγή, μαζί με τη Nature and Youth.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις θεωρούν ότι η ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων αντιβαίνει στις κλιματικές υποχρεώσεις της Νορβηγίας βάσει της Συμφωνίας του Παρισιού. Θέτουν, παράλληλα, ερωτήματα για τη δυνατότητα επέκτασης των γεωτρήσεων σε νέες και αμφισβητούμενες περιοχές, όπως η Αρκτική. Πρόκειται για τις θέσεις των οργανώσεων και όχι για γενική απαγόρευση νέων έργων που επιβάλλεται με τη συγκεκριμένη απόφαση.
Η υπόθεση παρακολουθείται διεθνώς, καθώς οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στρέφονται όλο και συχνότερα στα δικαστήρια για να αμφισβητήσουν την ανάπτυξη έργων ορυκτών καυσίμων. Αντίστοιχες δικαστικές νίκες έχουν καταγραφεί, σύμφωνα με τους FT, σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Νότια Αφρική και η Αυστραλία.
Πολιτική στήριξη στη συνέχιση των εξορύξεων
Η απόφαση βρίσκει τη νορβηγική πολιτική ηγεσία σταθερά προσανατολισμένη στη συνέχιση της έρευνας και της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου. Τόσο η κεντροαριστερή κυβέρνηση όσο και τα δύο μεγαλύτερα κεντροδεξιά κόμματα της αντιπολίτευσης στηρίζουν αυτή την κατεύθυνση.
Το επιχείρημά τους είναι ότι η Νορβηγία έχει από τις χαμηλότερες εκπομπές ανά βαρέλι κατά την παραγωγή και, συνεπώς, θα πρέπει να συγκαταλέγεται στις τελευταίες χώρες που θα σταματήσουν τις εξορύξεις. Υπογραμμίζουν επίσης τον ρόλο της στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια: μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η χώρα αντικατέστησε τη Ρωσία ως ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου της Ευρώπης.
Η δικαστική κρίση φέρνει πλέον στο επίκεντρο μια ευρύτερη απαίτηση αξιολόγησης: οι εκπομπές κατά την παραγωγή δεν αρκούν για να αποτυπώσουν τις κλιματικές συνέπειες ενός νέου κοιτάσματος. Στην εξέταση πρέπει να περιλαμβάνεται και η τελική καύση των καυσίμων, ακόμη και όταν αυτή πραγματοποιείται εκτός νορβηγικών συνόρων.
Πηγή: Financial Times








