Για χρόνια, το ESG περιστρεφόταν γύρω από μια κυρίαρχη λέξη: κλίμα. Οι επιχειρήσεις έθεσαν στόχους για το net zero, οι επενδυτές αξιολόγησαν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και οι κυβερνήσεις διαμόρφωσαν πολιτικές με επίκεντρο τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου. Όμως υπάρχει ένας περιβαλλοντικός κίνδυνος που παραμένει υποτιμημένος, παρότι επηρεάζει άμεσα την υγεία, την οικονομία και την κοινωνική συνοχή: η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Δεν πρόκειται για ένα νέο πρόβλημα. Είναι όμως ένα πρόβλημα που η αγορά εξακολουθεί να αντιμετωπίζει αποσπασματικά. Ενώ οι εταιρείες δημοσιοποιούν ολοένα και περισσότερα στοιχεία για το ανθρακικό τους αποτύπωμα, οι εκπομπές μικροσωματιδίων (PM2.5), οξειδίων του αζώτου (NOx) και άλλων επικίνδυνων ρύπων συχνά παραμένουν στη σκιά. Κι όμως, οι επιπτώσεις τους στην ανθρώπινη υγεία είναι άμεσες, με εκατομμύρια πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο και τεράστιο οικονομικό κόστος.
Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα. Είναι θέμα παραγωγικότητας, δημόσιας υγείας, κοινωνικής δικαιοσύνης και επιχειρηματικού κινδύνου. Οι βιομηχανίες υψηλών εκπομπών, οι μεταφορές, οι κατασκευές και η εξορυκτική δραστηριότητα βρίσκονται αντιμέτωπες με αυστηρότερους κανονισμούς, αυξημένο λειτουργικό κόστος και ολοένα μεγαλύτερο νομικό κίνδυνο. Παράλληλα, οι επενδυτές καλούνται να αξιολογήσουν κινδύνους που μέχρι πρόσφατα δεν αποτυπώνονταν επαρκώς στις αναλύσεις τους.
Η Ευρώπη έχει κάνει σημαντικά βήματα μέσω της Οδηγίας για την Εταιρική Αναφορά Βιωσιμότητας (CSRD) και των Ευρωπαϊκών Προτύπων Αναφοράς Βιωσιμότητας (ESRS). Ωστόσο, το σημερινό πλαίσιο εξακολουθεί να αφήνει μεγάλα περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών ως προς το τι θεωρείται «ουσιαστικό» και τι τελικά γνωστοποιείται. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα στοιχεία κρίσιμα για την ποιότητα του αέρα να μην παρουσιάζονται με ενιαίο και συγκρίσιμο τρόπο.
Το επόμενο στάδιο ωρίμανσης του ESG θα πρέπει να μεταφέρει τη συζήτηση από το αποκλειστικό ενδιαφέρον για τις εκπομπές άνθρακα στη συνολική ποιότητα του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν και εργάζονται οι άνθρωποι. Η κλιματική αλλαγή και η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέονται, αλλά δεν ταυτίζονται. Μια επιχείρηση μπορεί να μειώνει το ανθρακικό της αποτύπωμα και ταυτόχρονα να εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά την τοπική ποιότητα του αέρα.
Το ίδιο ισχύει και για τις επενδυτικές αποφάσεις. Η αγορά χρειάζεται περισσότερο αξιόπιστα και συγκρίσιμα δεδομένα, ώστε να μπορεί να διακρίνει ποιες επιχειρήσεις διαχειρίζονται ουσιαστικά τον κίνδυνο και ποιες απλώς συμμορφώνονται τυπικά με τις απαιτήσεις δημοσιοποίησης.
Όπως συνέβη πριν από μία δεκαετία με την κλιματική αλλαγή, έτσι και η ατμοσφαιρική ρύπανση περνά πλέον από τη φάση της ευαισθητοποίησης στη φάση της λογοδοσίας. Οι επιχειρήσεις που θα επενδύσουν έγκαιρα στη μέτρηση, στη διαφάνεια και στη μείωση των ρύπων δεν θα ενισχύσουν μόνο το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, αλλά και την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητά τους.
Το ESG ωριμάζει. Και μαζί του ωριμάζει και η ανάγκη να αντιμετωπιστεί η καθαρή ατμόσφαιρα όχι ως μια ακόμη περιβαλλοντική παράμετρος, αλλά ως βασικός δείκτης βιώσιμης ανάπτυξης.
Πηγή: Reuters
