Οι επιχειρήσεις συχνά αντιμετωπίζουν τις νέες περιβαλλοντικές και κανονιστικές απαιτήσεις σαν ένα ακόμα βάρος συμμόρφωσης. Νέοι κανόνες, περισσότερες αναφορές, μεγαλύτερο διοικητικό κόστος και πρόσθετη πίεση στα οικονομικά αποτελέσματα. Όμως η ιστορία δείχνει ότι όσες εταιρείες βλέπουν τη βιωσιμότητα αποκλειστικά ως υποχρέωση συνήθως χάνουν το μεγαλύτερο μέρος της εικόνας.
Στο νέο περιβάλλον του ESG, η πραγματική διαχωριστική γραμμή δεν βρίσκεται ανάμεσα σε όσους συμμορφώνονται και όσους αντιστέκονται. Βρίσκεται ανάμεσα σε εκείνους που περιμένουν τις εξελίξεις και σε εκείνους που συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωσή τους.
Οι ερευνητές του INSEAD χρησιμοποιούν μια ενδιαφέρουσα μεταφορά: υπάρχουν οι «ντόντο», τα «πρόβατα» και οι «κουκουβάγιες». Οι πρώτοι αγνοούν τις αλλαγές μέχρι να είναι αργά. Οι δεύτεροι ακολουθούν παθητικά το ρεύμα. Οι τρίτοι παρατηρούν εγκαίρως, κοιτούν προς όλες τις κατευθύνσεις και προσπαθούν να επηρεάσουν το τοπίο πριν αυτό τους επιβληθεί.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία με την οδηγία για τα ηλεκτρονικά απόβλητα (WEEE) είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Όταν οι νέοι κανόνες μετέφεραν το κόστος διαχείρισης αποβλήτων στους ίδιους τους παραγωγούς, πολλές επιχειρήσεις βρέθηκαν μπροστά σε μια δύσκολη πραγματικότητα: αυξημένο κόστος και αβεβαιότητα για το επιχειρηματικό μοντέλο τους.
Αντί όμως να περιμένουν παθητικά, μεγάλες εταιρείες του κλάδου δημιούργησαν συμμαχίες, συμμετείχαν στον δημόσιο διάλογο, συνεργάστηκαν με ακαδημαϊκούς φορείς και επιχείρησαν να επηρεάσουν το τελικό πλαίσιο εφαρμογής. Το αποτέλεσμα δεν ήταν μόνο πιο ισορροπημένοι κανόνες. Γεννήθηκαν νέα επιχειρηματικά μοντέλα, νέες υπηρεσίες και τελικά νέες πηγές εσόδων.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η λογική γίνεται ξανά επίκαιρη. Παρά τις πρόσφατες πολιτικές πιέσεις και τις συζητήσεις για χαλάρωση ορισμένων κανόνων ESG, η κατεύθυνση δεν αλλάζει. Η Ευρώπη προχωρά με νέα ρυθμιστικά εργαλεία για οικολογικό σχεδιασμό προϊόντων, κυκλική οικονομία, βιοποικιλότητα και διαχείριση εφοδιαστικών αλυσίδων.
Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να λειτουργήσουν όχι μόνο ως οικονομικοί αλλά και ως πολιτικοί παίκτες. Όχι με την παραδοσιακή έννοια της άσκησης πίεσης, αλλά μέσω συνεργασιών, συμμετοχής στον διάλογο και συλλογικής διαμόρφωσης λύσεων.
Η μεγαλύτερη παγίδα ίσως είναι να αντιμετωπίζεται το ESG σαν μια λίστα υποχρεώσεων που πρέπει απλώς να ολοκληρωθεί. Η εμπειρία δείχνει ότι οι κανονισμοί σπάνια παραμένουν στατικοί. Εξελίσσονται, επεκτείνονται και δημιουργούν νέες αγορές.
Και όπως συμβαίνει σχεδόν πάντα στην επιχειρηματική ιστορία, όσοι βρίσκονται στο τραπέζι των αποφάσεων συνήθως έχουν πολύ περισσότερες πιθανότητες να διαμορφώσουν το μενού από όσους περιμένουν απλώς να το διαβάσουν.
Πηγή: INSEAD Knowledge
