ESG+Stories

COP31: Μικρά νησιωτικά κράτη σχεδιάζουν κλιματικό ταμείο με έσοδα από τα εμβάσματα της διασποράς

Το βασικό σενάριο προβλέπει κεφάλαιο περίπου 2,6 δισ. δολαρίων στη δεκαετία, ενώ με πρόσθετους πόρους και χρηματοδοτικά εργαλεία η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να κινητοποιεί έως 3,13 δισ. δολάρια ετησίως.
COP31: Μικρά νησιωτικά κράτη σχεδιάζουν κλιματικό ταμείο με έσοδα από τα εμβάσματα της διασποράς

Ένα μόνιμο επενδυτικό ταμείο για την κλιματική ανθεκτικότητα, το οποίο θα χρηματοδοτείται από μέρος των προμηθειών μεταφοράς εμβασμάτων, σχεδιάζουν μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη. Το βασικό σενάριο προβλέπει κεφάλαιο περίπου 2,6 δισ. δολαρίων στη δεκαετία, ενώ με πρόσθετους πόρους και χρηματοδοτικά εργαλεία η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να κινητοποιεί έως 3,13 δισ. δολάρια ετησίως.

.

Αναζητώντας πιο σταθερές πηγές χρηματοδότησης για την προστασία τους από την κλιματική αλλαγή, μικρά νησιωτικά αναπτυσσόμενα κράτη (SIDS) προωθούν μια πλατφόρμα μεταφοράς χρημάτων που θα αξιοποιεί τις ροές εμβασμάτων της διασποράς. Το σχέδιο, που παρουσιάζεται ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις της COP31 στην Αττάλεια, προβλέπει τη διοχέτευση μέρους της χρέωσης κάθε συναλλαγής σε ένα μόνιμο ταμείο, του οποίου οι επενδυτικές αποδόσεις θα χρηματοδοτούν έργα ανθεκτικότητας.

«Αποφασίσαμε ότι έπρεπε να υπάρχει ένας τρόπος να εξασφαλίσουμε πιο αξιόπιστες πηγές χρηματοδότησης για τα νησιά», δήλωσε ο πρεσβευτής της Αντίγκουα και Μπαρμπούντα στον ΟΗΕ, Γουόλτον Γουέμπσον. Όπως εξήγησε, τα νησιωτικά κράτη δεν μπορούν να βασίζονται αποκλειστικά στην αναπτυξιακή βοήθεια και επιχειρούν να δημιουργήσουν μια δική τους πηγή πόρων.

Χαμηλότερες προμήθειες, κεφάλαια για την ανθεκτικότητα

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας των SIDS, τα εμβάσματα ανέρχονται σε περίπου 22 δισ. δολάρια, έχοντας αυξηθεί με σύνθετο ετήσιο ρυθμό 7% την περίοδο 2010–2023. Η σχεδιαζόμενη πλατφόρμα επιδιώκει να διαχειρίζεται περίπου το ένα τρίτο αυτών των ροών μέχρι το δέκατο έτος λειτουργίας της.

Η χρέωση για τους αποστολείς θα ανέρχεται στο 3% ανά συναλλαγή, έναντι μέσου κόστους περίπου 5%–9% στις αγορές που εξετάστηκαν. Μετά την κάλυψη των εξόδων, ποσό που αντιστοιχεί σε 2–2,5 ποσοστιαίες μονάδες επί της αξίας κάθε συναλλαγής θα εισέρχεται στο ταμείο και θα επενδύεται. Το βασικό σενάριο στηρίζεται σε επενδυτική απόδοση 6,5%, με το 85% των αποδόσεων να διατίθεται για μέτρα ανθεκτικότητας και το υπόλοιπο να παραμένει ως αποθεματικό για καταστροφές.

Το σχέδιο καταρτίστηκε με τη συνδρομή του International Institute for Environment and Development. Η Ρίτου Μπαραντβάζ, διευθύντρια στο Ινστιτούτο, υπογράμμισε ότι το ταμείο θα λειτουργεί χωρίς τους όρους που μπορεί να συνοδεύουν τη χρηματοδότηση από δωρητές, επιτρέποντας στα νησιωτικά κράτη να διατηρούν τον έλεγχο των πόρων.

Πώς προκύπτει ο στόχος των 3 δισ. δολαρίων

Στο βασικό σενάριο, το μόνιμο κεφάλαιο του ταμείου εκτιμάται ότι θα φθάσει τα 2,59 δισ. δολάρια στο δέκατο έτος λειτουργίας. Με συμπληρωματικές επιχορηγήσεις και άλλες πηγές εσόδων, όπως τουριστικά τέλη, θα μπορούσε να αυξηθεί στα 5,53 δισ. δολάρια, δημιουργώντας ετήσιο πλεόνασμα 306 εκατ. δολαρίων διαθέσιμο προς διανομή. Η χρήση εργαλείων όπως οι εγγυήσεις θα μπορούσε στη συνέχεια να κινητοποιεί συνολική χρηματοδότηση έως 3,13 δισ. δολαρίων ετησίως.

Το τελευταίο ποσό αποτελεί στόχο κινητοποίησης κεφαλαίων μέσω μόχλευσης, και όχι πρόβλεψη για τις ετήσιες επενδυτικές αποδόσεις του ταμείου. Εφόσον επιτευχθεί, θα ξεπερνά τα περίπου 2 δισ. δολάρια διεθνούς δημόσιας χρηματοδότησης για προσαρμογή που έλαβαν τα SIDS το 2021–2022, σύμφωνα με μελέτη του Climate Policy Initiative του 2025.

Το έγγραφο του σχεδίου που εξέτασε το Reuters αναφέρει επίσης ότι ο εμπορικός τομέας εισπράττει έως 1,3 δισ. δολάρια ετησίως από προμήθειες εμβασμάτων και περιθώρια συναλλάγματος. Συγκριτικά, τα πολυμερή κλιματικά ταμεία ενέκριναν μόλις 202 εκατ. δολάρια για τα SIDS το 2023.

Σταδιακή εφαρμογή σε τρεις φάσεις

Η πρώτη φάση προβλέπει αξιοποίηση εμβασμάτων προς τη Δομινικανή Δημοκρατία, την Αϊτή, την Τζαμάικα και τη Γουιάνα κατά το πρώτο έτος. Στο δεύτερο έτος θα εντάσσονταν τα Φίτζι, η Σαμόα και η Τόνγκα και στο τρίτο οι Κομόρες, το Πράσινο Ακρωτήριο και ο Μαυρίκιος.

Έχουν ήδη πραγματοποιηθεί προκαταρκτικές συζητήσεις με αναπτυξιακές τράπεζες, ενώ προγραμματίζεται ευρύτερη συνάντηση με τις τράπεζες και τους ηγέτες των SIDS τον Ιανουάριο, με στόχο να υπάρξει πρόοδος έως την COP32 το 2027. Για πολλά από τα νησιωτικά κράτη, το υψηλό δημόσιο χρέος περιορίζει ήδη τη δυνατότητα επενδύσεων σε παρεμβάσεις όπως η προστασία των ακτών από τη διάβρωση.

Ο πρόεδρος του Παλάου, Σουράνγκελ Γουίπς Τζούνιορ, υπογράμμισε ότι τα μικρά νησιά καλούνται να δανειστούν για να αντιμετωπίσουν μια κρίση που δεν δημιούργησαν. «Η πρόταση αυτή αντιστρέφει αυτή τη λογική», δήλωσε, εξηγώντας ότι αξιοποιεί χρήματα που ήδη επιστρέφουν στις χώρες τους για να στηρίξει τη δική τους ανθεκτικότητα.

Πηγή: Reuters

ΔΕΙΤΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

ΔΗΜΟΦΙΛΗ