Επτά βασικές αρχές για μια περισσότερο ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού προτείνει το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC), υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχία ενός προορισμού δεν μπορεί πλέον να μετράται αποκλειστικά με βάση τον αριθμό των επισκεπτών.
.
Στο νέο policy brief με τίτλο «Destination Stewardship: Creating Value for All», το WTTC παρουσιάζει ένα πλαίσιο για τον σχεδιασμό και τη διαχείριση των προορισμών, το οποίο δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην ικανοποίηση των κατοίκων, στη διάχυση των οικονομικών οφελών και στην ικανότητα των τοπικών κοινωνιών να αντιμετωπίζουν μελλοντικές πιέσεις και κρίσεις.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο, όταν η τουριστική ανάπτυξη σχεδιάζεται εγκαίρως, με τη συμμετοχή των κατοίκων και τη συνεργασία του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, μπορεί να δημιουργήσει σημαντική οικονομική και κοινωνική αξία, χωρίς να υποβαθμίζει την καθημερινότητα ή τον χαρακτήρα ενός προορισμού.
Πέρα από τη μέτρηση των αφίξεων
Το WTTC επισημαίνει ότι ο δημόσιος διάλογος για τον τουρισμό πρέπει να ξεπεράσει τη στενή λογική της αύξησης των αφίξεων και να στραφεί στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται συνολικά η ανάπτυξη.
Κατά το Συμβούλιο, οι επιτυχημένοι προορισμοί είναι εκείνοι που σχεδιάζουν πριν εμφανιστούν οι πιέσεις, συνεργάζονται ουσιαστικά με τις τοπικές κοινότητες, αξιοποιούν καλύτερα τα διαθέσιμα δεδομένα και επιδιώκουν τη γεωγραφική και χρονική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας.
Κρίσιμο θεωρείται επίσης τα έσοδα που δημιουργεί ο τουρισμός να επανεπενδύονται σε υποδομές, δημόσιες υπηρεσίες και έργα που αποφέρουν άμεσο όφελος στους κατοίκους.
Οι επτά αρχές του WTTC
Το νέο πλαίσιο βασίζεται σε επτά κεντρικές κατευθύνσεις:
- Κοινός σχεδιασμός και συνεργασία μεταξύ κυβερνήσεων, τοπικών αρχών, επιχειρήσεων, κατοίκων και άλλων εμπλεκόμενων φορέων.
- Μέτρηση της επιτυχίας με βάση την ικανοποίηση των κατοίκων και όχι μόνο με οικονομικούς δείκτες ή αριθμούς επισκεπτών.
- Έγκαιρος σχεδιασμός, ώστε οι προορισμοί να προλαμβάνουν προβλήματα πριν αυτά εξελιχθούν σε κρίσεις.
- Καλύτερη κατανόηση και αξιολόγηση των πιέσεων, με αξιοποίηση δεδομένων και κατάλληλων εργαλείων παρακολούθησης.
- Ανάπτυξη περισσότερων προορισμών και επέκταση της τουριστικής περιόδου, ώστε να περιορίζεται η υπερσυγκέντρωση επισκεπτών.
- Μετατροπή του τουρισμού σε κοινή ευημερία, μέσα από τη δίκαιη κατανομή των οικονομικών και κοινωνικών οφελών.
- Ετοιμότητα για μελλοντικές προκλήσεις, όπως ακραία καιρικά φαινόμενα, υγειονομικές κρίσεις, γεωπολιτικές αναταράξεις και απότομες μεταβολές στη ζήτηση.
Παραδείγματα από διεθνείς προορισμούς
Το policy brief συνοδεύεται από παραδείγματα εφαρμογής των αρχών σε διαφορετικές πόλεις και περιφέρειες.
Η Μαδρίτη παρουσιάζεται ως περίπτωση στρατηγικής που στηρίζεται στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και στην καλύτερη κατανομή των επισκεπτών πέρα από τα πιο δημοφιλή σημεία.
Το Κολοράντο αναδεικνύεται για τη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και για τη συμμετοχή των κατοίκων στον σχεδιασμό της τουριστικής πολιτικής. Η Μπογκοτά, από την πλευρά της, αξιοποίησε την ανάλυση δεδομένων και τον έγκαιρο σχεδιασμό για να βελτιώσει τη διαχείριση του προορισμού.
Το Ντουμπρόβνικ προβάλλεται ως παράδειγμα αποτελεσματικότερης διαχείρισης των αφίξεων κρουαζιερόπλοιων, με στόχο τον περιορισμό της πίεσης στο ιστορικό κέντρο και στις υποδομές της πόλης.
Η Νέα Υόρκη ξεχωρίζει για την προσπάθεια ανάπτυξης τουριστικών εμπειριών πέρα από τα παραδοσιακά και ήδη επιβαρυμένα σημεία ενδιαφέροντος, ενώ οι Βαλεαρίδες Νήσοι αναφέρονται ως παράδειγμα επανεπένδυσης τουριστικών εσόδων σε έργα που δημιουργούν οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.
Το WTTC παραθέτει επίσης πρωτοβουλίες από την Κοπεγχάγη, την Ιαπωνία, τη Λιουμπλιάνα και τη Νότια Κορέα, δείχνοντας ότι οι ίδιες βασικές αρχές μπορούν να προσαρμοστούν σε προορισμούς με διαφορετικά χαρακτηριστικά και ανάγκες.
Άμεσα μέτρα για τους προορισμούς
Παράλληλα με τις μακροπρόθεσμες κατευθύνσεις, το Συμβούλιο προτείνει σειρά μέτρων που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συστηματική παρακολούθηση της στάσης των κατοίκων απέναντι στον τουρισμό και η χαρτογράφηση των σημείων όπου παρατηρείται η μεγαλύτερη πίεση.
Το WTTC εισηγείται επίσης την ενίσχυση της προβολής λιγότερο γνωστών περιοχών, την προώθηση πιο υπεύθυνης συμπεριφοράς από τους επισκέπτες και την καλύτερη επικοινωνία των οικονομικών και κοινωνικών οφελών του τουρισμού προς τις τοπικές κοινότητες.
Παράλληλα, θεωρεί απαραίτητη τη δημιουργία συντονισμένων μηχανισμών διαχείρισης κρίσεων, ώστε οι προορισμοί να μπορούν να αντιδρούν γρήγορα και αποτελεσματικά σε έκτακτες καταστάσεις.
Η ποιότητα ζωής στο επίκεντρο
Η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος του WTTC, Gloria Guevara, τόνισε ότι όταν ένας προορισμός διαχειρίζεται σωστά, ο τουρισμός μπορεί να δημιουργεί θέσεις εργασίας, να ενισχύει τις τοπικές οικονομίες και να προστατεύει τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά.
Όπως επισήμανε, οι επτά αρχές αποτελούν ένα πρακτικό πλαίσιο που μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες κάθε προορισμού, ανεξαρτήτως μεγέθους ή σταδίου ανάπτυξης.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η τουριστική ανάπτυξη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτοσκοπός. Η επιτυχία της εξαρτάται από το κατά πόσο βελτιώνει την ποιότητα ζωής των κατοίκων, ενισχύει την εμπειρία των επισκεπτών και διασφαλίζει ότι ο προορισμός θα παραμείνει βιώσιμος και ελκυστικός σε βάθος χρόνου.
Πηγή: World Travel & Tourism Council.
