Λιγότερο από έναν μήνα μετά την έναρξη του 2026, η αφήγηση της «υπεύθυνης μόδας» δοκιμάζεται ήδη σε πολλά μέτωπα. Από τις πιστοποιήσεις καλής μεταχείρισης ζώων που τίθενται υπό αμφισβήτηση, μέχρι τη φιλόδοξη επέκταση της μεταπώλησης στις Ηνωμένες Πολιτείες και τις νέες επιστημονικές αβεβαιότητες γύρω από τα μικροπλαστικά, το κοινό νήμα είναι ένα: η εμπιστοσύνη – και το πόσο εύθραυστη αποδεικνύεται.
.
Στο επίκεντρο της εβδομάδας βρέθηκε νέα έρευνα της PETA για τη βιομηχανία μοχέρ στη Νότια Αφρική και το Λεσότο. Η οργάνωση κατέγραψε περιστατικά σοβαρής κακοποίησης κατσικιών angora σε έξι φάρμες, με εικόνες ζώων να ξυλοκοπούνται, να σύρονται και να κουρεύονται με τέτοια αγριότητα ώστε να μένουν αιμόφυρτα. Οι καταγγελίες οδήγησαν τη νοτιοαφρικανική υπηρεσία προστασίας ζώων να ασκήσει ποινικές διώξεις σε τέσσερις κτηνοτρόφους.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με την PETA, οι φάρμες αυτές συνδέονται με το σχήμα πιστοποίησης Responsible Mohair Standard. Η αποκάλυψη αναζωπύρωσε τις αμφιβολίες για το κατά πόσο οι ετικέτες και οι πιστοποιήσεις μπορούν πράγματι να εγγυηθούν ηθικές πρακτικές στο πεδίο. Όπως σχολίασε στέλεχος της PETA, «κανείς δεν θα χτυπήσει ένα ζώο όταν υπάρχει επιθεωρητής».
Η έρευνα συνδέει την αλυσίδα προμήθειας με ιταλικό υφαντουργείο που προμηθεύει, μεταξύ άλλων, τον οίκο Paul Smith. Ο ίδιος ο οίκος υπερασπίστηκε τον προμηθευτή του, χαρακτηρίζοντας το RMS «κορυφαίο διεθνές πρότυπο», ενώ ο οργανισμός Textile Exchange δήλωσε ότι τα περιστατικά, αν επιβεβαιωθούν, παραβιάζουν τους κανόνες του, προσθέτοντας ωστόσο ότι δεν έχει λάβει επαρκή στοιχεία για να πιστοποιήσει ότι οι συγκεκριμένες φάρμες ήταν όντως ενταγμένες στο σύστημα.
Η υπόθεση φέρνει ξανά στο προσκήνιο το χάσμα ανάμεσα στις πιστοποιήσεις και στην καθημερινή πρακτική, σε μια περίοδο όπου οι μάρκες βασίζονται όλο και περισσότερο σε τρίτους για να στηρίξουν τις αφηγήσεις βιωσιμότητας.
Την ίδια ώρα, η μεταπώληση προβάλλεται ως το πιο χειροπιαστό εργαλείο κυκλικότητας. Η Vinted ξεκίνησε πιο δυναμική παρουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες, με επίκεντρο τη Νέα Υόρκη, επιδιώκοντας να χτίσει μια τοπική, αυτάρκη αγορά δεύτερου χεριού. Η στρατηγική βασίζεται σε μια σταδιακή προσέγγιση: αρχικά διασύνδεση με την υπάρχουσα αγορά του Ηνωμένου Βασιλείου και στη συνέχεια εντατικότερη ενεργοποίηση χρηστών σε τοπικό επίπεδο.
Η διοίκηση της εταιρείας εμφανίζεται προσεκτική. Στόχος δεν είναι οι διατλαντικές συναλλαγές – που θεωρούνται ακριβές και μη βιώσιμες – αλλά η δημιουργία ενός «οικοσυστήματος» αγοραστών και πωλητών μέσα στην ίδια μητροπολιτική περιοχή. Το στοίχημα είναι μεγάλο: αν πετύχει, μπορεί να προσφέρει ένα μοντέλο μαζικής μεταπώλησης στις ΗΠΑ. Αν αποτύχει, θα επιβεβαιώσει πόσο δύσκολο είναι να αλλάξει γρήγορα η καταναλωτική συμπεριφορά σε μια αγορά με ισχυρούς εγχώριους παίκτες.
Το τρίτο μέτωπο αφορά έναν κίνδυνο λιγότερο ορατό, αλλά δυνητικά πιο βαθύ: τα μικροπλαστικά. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η έρευνα γύρω από την παρουσία πλαστικών σωματιδίων στο ανθρώπινο σώμα βρίσκεται ακόμη σε ρευστό στάδιο, με ορισμένα πρόσφατα ευρήματα να θεωρούνται υπερβολικά ή βιαστικά. Αυτό όμως δεν καθησυχάζει τη βιομηχανία της μόδας. Αντιθέτως, εντείνει την πίεση.
Οι συνθετικές ίνες – κυρίως ο πολυεστέρας – αποτελούν σήμερα τη ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας παραγωγής ενδυμάτων και βασική πηγή μικροϊνών που απελευθερώνονται με το πλύσιμο και τη χρήση. Παρ’ όλα αυτά, τα μικροπλαστικά παραμένουν στο περιθώριο της κανονιστικής και λογιστικής προσέγγισης της βιωσιμότητας. Δεν εντάσσονται συστηματικά στις εκθέσεις ESG ούτε στις υποχρεώσεις ιχνηλασιμότητας.
Η συζήτηση μετατοπίζεται σταδιακά από το «πρόβλημα των ωκεανών» στο «πρόβλημα του ανθρώπινου σώματος». Και αυτό δημιουργεί έναν νέο reputational και ρυθμιστικό κίνδυνο για τις μάρκες, τη στιγμή που οι καταναλωτές αρχίζουν να συνδέουν άμεσα τα συνθετικά υφάσματα με θέματα υγείας.
Το συμπέρασμα είναι σαφές: το 2026 η βιωσιμότητα στη μόδα παύει να είναι ζήτημα ωραίων δεσμεύσεων και επικοινωνίας. Γίνεται πεδίο ελέγχου, αποδείξεων και έκθεσης. Από τις φάρμες μέχρι τις αγορές μεταπώλησης και από τις πιστοποιήσεις έως τα μικροπλαστικά, η βιομηχανία καλείται να αποδείξει ότι οι υποσχέσεις της αντέχουν όταν πέφτει πάνω τους το φως της πραγματικότητας.
Πηγή: The Business of Fashion
